UEFI ne demek, ne işe yarar ve ne zaman çıktı? UEFI’nin Legacy ve NTFS farkı nedir

Bilgisayar dünyasında yıllardır var olan BIOS ekranı yıllar içerisinde bazı değişikliğe uğramıştır. BIOS (Basic Input/Output System – Temel Giriş/Çıkış Sistemi) bilgisayarların açılıp kapanmasını, donanımların çalışmasını ve diğer temel görevlerini yerine getiren bir yazılımdır. BIOS son zamanlarda yeni bir arayüz olan UEFI ile değişikliğe uğramıştır. UEFI adı verilen BIOS arayüzünde bilgisayar için önemli değişiklikle yapabilmek mümkündür.

UEFI Nedir?

BIOS, ROM Bellek biçiminde yer alan bir tür yazılımdır. Bilgisayardaki önemli değişiklikleri ve başlatma seçenekleri bu arayüzde yapabilmek mümkündür. Uzun yıllardır kullanılan bu menü bilgisayar dünyasında en az değişikliğe uğrayan özellik olabilir. Son yıllarda, güncel bilgisayarlarda ortaya çıkan UEFI, BIOS’un yerini almaya başlamıştır.

UEFI, Birleşik Genişletilebilir Ürün Yazılımı Arayüzü anlamına gelmektedir. BIOS’un yerine tasarlanan bu yazılım, BIOS’tan daha gelişmiştir. Bilgisayarın daha hızlı çalışmasını sağlayan UEFI, donanım birimlerinin de daha uyumlu olmasını ve ayrıca üst düzeyde güvenlik sistemi sağlar. BIOS’tan daha kolay ve dinamik bir arayüze sahip olan UEFI ile işlemler daha kolay yapılabilir. Ayrıca arayüz Mouse ile kontrol edilebilir.

UEFI Ne İşe Yarar?

UEFI, BIOS arayüzünün daha geliştirilmiş bir halidir. Bilgisayar ile alakalı tüm önemli özellikler yapılabilir. BIOS’tan farklı olarak, işlemci sıcaklığı ve fan hızları gibi özellikleri görüntüleyebilir. Ayrıca depolama alanları, ekran kartı ayarları ve işlemci ayarları bu ekran üzerinden kontrol edilip düzenlenebilir. Tüm bu özelliklere sahip olan UEFI arayüzü ekranından overclock işlemleri dahi yapılabilir.

UEFI Ekranına Girme

UEFI güncel sistemlerde çalışan bir yazılımdır. Windows 7 ve altında işletim sistemine ve eski model bir ekran kartına sahipseniz muhtemelen UEFI ekranına erişemeyeceksiniz. UEFI yazılımını destekleyen bir sisteme sahipseniz aşağıdaki adımları takip ederek arayüze kolay bir şekilde erişebilirsiniz.

• Windows tuşuna basarak arama çubuğuna Güncelleştirmeleri denetle yazın ve Enter tuşuna basın.
• Sol tarafta bulunan Kurtarma kısmına geçiş yapın.
• Ardından Şimdi Yeniden Başlat seçeneğini seçin. Sistem kendini yeniden başlatacaktır ve menü açılacaktır.
• Açılan menüden Sorun Gider (Troubleshoot) seçeneğini seçin.
• Daha sonra Gelişmiş Seçenekler (Advenced Options) seçeneğini seçin.
• Ardından UEFI Donanım Yazılımı (UEFI Firmware Settings) bölümüne giriş yapın.
• Bu kısımda bilgisayar kendini yeniden başlatmak isteyecektir. Gelen Yeniden Başlat tuşuna bastıktan sonra sistem kendini UEFI ekranında başlatacaktır.

UEFI Ne Zaman Çıktı?

UEFI her ne kadar yeni bir teknoloji olarak görülse de, aslında Intel 1998 yılında BIOS’un yerini alabilmesi için bazı planlalar yapmıştı. 2002 yılında çıkarmış olduğu Itanium işlemcisi ile Extensible Firmware Interface (EFI) arayüzü kullanıcıları karşısına çıkmıştır. 2005 yılında 2005 yılında AMD, Apple, Dell, Lenovo ve Microsoft gibi firmalar da bu teknolojiyi kullanmaya başlamıştır. Durum böyle olunca ismin önüne Unified (Birleşik) kelimesi eklenmiştir, böylelikle UEFI adı ortaya çıkmıştır.

UEFI Ve Legacy Arasındaki Farklar

UEFI’nin, BIOS sisteminin yerini alan ve daha gelişmiş özellikler olduğunu söylemiştik. UEFI sayesinde bilgisayarlar daha hızlı kapanıp açılır, donanımlar arasındaki iletimler daha doğru olur. Legacy ise eski donanım ve işletim sistemlerin çalışan bir yazılımdır. Legacy eski sistem anlamına gelir. UEFI, BIOS sistemini değiştirmek amacıyla geliştirilmiştir. Legacy ise, BIOS sistemini kullanan bir özelliktir.