Encoder nedir ve ne işe yarar? Encoder nasıl çalışır ve bağlanır

Encoder, elektromanyetik bir cihaz olmasına karşılık günümüzde bazı sektörlerde sıklıkla kullanılmaktadır. İsmini duymuş ancak ne olduğu hakkında hiçbir fikri olmayan kişiler tarafından merak edilmektedir. Encoder en basit tabiriyle sinyal üreten cihazdır. Sinyal üretebilmek için ise manyetik, mekanik, optik ve dirençli sistemler kullanırlar. Encoder cihazları konum, sayım, hız veya yönü belirlemek için bir geri bildirim sinyali göndermeye yarar.

Encoder Nedir?

Encoder, bazı sistemleri kullanarak çeşitli sinyaller gönderen elektromanyetik cihazlardır. Encoderler, hareketi, sayaç veya PLC (Programlanabilir Mantıksal Denetleyici) gibi hareket kontrol sistemindeki bir tür kontrol cihazı tarafından okunabilen bir elektrik sinyaline dönüştürür. Kullanılan sistemler mekanik, optik, manyetik veya dirençli sistemler olabiliyor, ancak bu sistemler arasında en çok kullanılan optik sistemdir. Encoder çeşitleri bu sistemlere göre değişiklik gösterebilir.

Encoder’ın, gönderdiği geri bildirim sinyali ile bir cihazın konumu, hızı ve yönü bulunabilir. Genel olarak Encoderlerin ihtiyaç duyulduğu alanlar motor, servo motor, robot, hereketli kameralar ve otomasyon gibi alanlar sıralanabilir.

Encoder Nerelerde Kullanılır?

Encoderlerin kullanım alanları ve işlevleri örneklerle açıklayacak olursak;

• Boy kesme uygulamasında, ölçüm tekerleğine sahip bir encoder, keseceği yeri hesaplayarak kesme işleminde bulunur.
• Krikolarda, encoder tarafından hassas hareket geri bildirimi sağlanır, böylece krikolar birlikte kalkar.
• Şişelerin veya kavanozların doldurulduğu bir uygulamada, encoder verdiği geri bildirim ile dolum makinelerine kapların konumunu bildirir.
• Asansörlerde, encoderler kontrolöre kabinin doğru kata ve doğru konumda ulaştığını söyler.

Encoder Çeşitleri Nelerdir?

Encoder çeşitleri aşağıdaki gibidir.

1. Çalışma Şekillerine Göre; Doğrusal olarak çalışan (Linear Encoder) ve dönel olarak çalışan Encoderlar (Rotary Encoder) ve olarak ikiye ayrılırlar.
2. Bağlantı Şekillerine Göre; Milli Tip (Shaft Encoder) ve Delik Milli Tip (Hollow Shaft Encoder) olarak ikiye ayrılırlar.
3. Sensörlere Göre; Optik Algılamalı ve Manyetik Algılamalı türler olmak üzere ikiye ayrılırlar.
4. Posizyona Göre; Artımsal (Incremental Encoder) ve Mutlak (Absolute Encoder) olarak ikiye ayrılırlar.
5. Çıkış Sinyallerine Göre; Kare Dalga üreten ve sinus dalga üreten türler olarak ikiye ayrılırlar.

Encoder Nasıl Çalışır?

Encoder, bir sinyal oluşturmak için farklı türde teknolojiler kullanır; bunlar arasında mekanik, manyetik, dirençli ve optik olarak sıralanır. En yaygın olarak kullanılan tür optik’tir.

LED’den yayılan bir ışık demeti, opak çizgilerle desenli kod diskinden geçer. Encoder şaftı döndükçe, LED’den gelen ışık demeti kod diski üzerindeki opak çizgiler tarafından kesilir. Bu da bir nabız sinyali üretir. ışık = açık; ışık yok = kapalı olarak ifade edilir. Sinyal sayaca veya kontrole gönderilir, bu da daha sonra istenen işlevi üretmek için sinyali gönderir.