İLE %100 UYUMLU: Güvenli E-Posta Hosting Hizmetimizi 1 AY ÜCRETSİZ Deneyin! HEMEN OLUŞTURUN
İçindekiler
Bilgisayarınızı açtığınızda masaüstünüzde daha önce hiç kurmadığınız, Google Chrome’un logosuna çok benzeyen ancak rengi mavi olan yeni bir tarayıcı ikonu gördünüz mü? İnternette arama yaparken sürekli bilmediğiniz sayfalara yönlendiriliyor, ekranınızın sağından solundan rahatsız edici reklamlar fırlıyor ve sisteminiz açıklanamaz bir şekilde yavaşlıyor mu? Eğer bu senaryo size tanıdık geliyorsa, siber dünyanın en kafa karıştırıcı ve en can sıkıcı zararlı yazılımlarından biriyle, nam-ı diğer Chromium Virüsü ile karşı karşıyasınız demektir.
Pek çok kullanıcı, adının tanıdık gelmesi ve ikonunun popüler bir tarayıcıya benzemesi nedeniyle bu yazılımın Google tarafından yüklenen resmi bir güncelleme olduğunu düşünerek büyük bir yanılgıya düşer. Oysa bu mavi ikonlu yazılım, arama alışkanlıklarınızı takip eden, verilerinizi toplayan ve sizi reklam yağmuruna tutan sinsi bir “Tarayıcı Korsanı”dır (Browser Hijacker).
Bu derinlemesine siber güvenlik rehberinde; Chromium projesinin aslen ne olduğunu, yasal bir projenin nasıl olup da bir virüse dönüştüğünü, bu zararlının bilgisayarınıza hangi yollarla sızdığını ve format atmaya gerek kalmadan bu virüsü sisteminizden kökünden nasıl temizleyeceğinizi adım adım inceliyoruz.
Konuyu tam olarak anlayabilmek için öncelikle “Chromium” kelimesinin siber dünyadaki gerçek karşılığını bilmemiz gerekir. Hayır, orijinal Chromium bir virüs değildir.
Chromium, Google tarafından başlatılan, tamamen yasal, ücretsiz ve “Açık Kaynak Kodlu” (Open Source) bir web tarayıcısı projesidir. Bugün dünyada en çok kullanılan Google Chrome, Microsoft Edge, Opera ve Vivaldi gibi dev tarayıcıların tamamı, aslında çekirdek altyapı olarak bu orijinal Chromium kodlarını kullanır. Açık kaynak kodlu olması, dünyadaki dilediği yazılımcının bu kodları indirip, üzerine kendi özelliklerini ekleyerek yeni bir tarayıcı üretebileceği anlamına gelir.
Peki O Zaman Virüs Nereden Çıkıyor? İşte sorun tam olarak bu açık kaynak özgürlüğünden doğmaktadır. Kötü niyetli yazılımcılar (Hackerlar), yasal Chromium kodlarını internetten ücretsiz olarak indirirler. Ancak bu kodların içine meşru özellikler eklemek yerine; kullanıcıları zorla reklam sayfalarına yönlendiren (Adware), kullanıcının arama geçmişini ve şifrelerini gizlice kaydeden (Spyware) zararlı kod blokları enjekte ederler. Ardından bu bozulmuş tarayıcıyı derleyip, mavi Chromium logosuyla internete salarlar. Yani masaüstünüze bulaşan şey Google’ın orijinal Chromium’u değil, siber korsanlar tarafından genetiği değiştirilmiş sahte ve zararlı bir kopyadır (Malware).
Siber korsanlar, ürettikleri bu zararlı kopyayı size doğrudan “Bu bir virüstür, indirin” diyerek sunmazlar. Bunun yerine Yazılım Paketleme (Software Bundling) adı verilen son derece kurnaz bir tuzak kurarlar.
Üniversite öğrencisi Efe, okul projesi için acilen bir PDF dönüştürme programına ihtiyaç duyar. İnternette arama yapar ve resmi olmayan, üçüncü parti bir indirme sitesinden (Download portalı) ücretsiz bir PDF programı bulur. İndirdiği kurulum dosyasını (.exe) çalıştırır ve ekrana gelen sözleşmeleri okumadan hızla “İleri, İleri, Kabul Ediyorum, Kur” (Next > Next > Install) butonlarına peş peşe tıklar. Efe’nin okumadan geçtiği o küçük puntolu gizli sözleşme ekranlarından birinde, “Bu programla birlikte ücretsiz Chromium tarayıcısını ve arama araçlarını da kurmayı kabul ediyorum” yazan ufak bir onay kutusu (Checkbox) önceden işaretlenmiş olarak beklemektedir. Kurulum bittiğinde PDF programı çalışır, ancak Efe farkında olmadan bilgisayarının arka kapısını Chromium virüsüne sonuna kadar açmış olur.
.exe
Diğer Bulaşma Yolları:
Eğer sisteminizde aşağıdaki belirtilerden bir veya birkaçını yaşıyorsanız, bilgisayarınız bir “Tarayıcı Korsanı” tarafından ele geçirilmiş demektir:
Chromium virüsü, sıradan bir program gibi sadece “Denetim Masasından” silinerek yok edilemez. Kendisini sistemin derinliklerine kopyalar ve eğer bir parçasını eksik silerseniz, bilgisayarı yeniden başlattığınızda kendini tekrar kurar.
Finansal verilerini bilgisayarında tutan ve virüs bulaştığını fark edince paniğe kapılan muhasebeci Merve, format atıp tüm dosyalarını kaybetmek yerine aşağıdaki 5 adımlı cerrahi temizlik yöntemini uygular:
Silme işlemine başlamadan önce virüsün arka planda çalışmasını durdurmalısınız; aksi halde sistem “Bu dosya şu an kullanımda” diyerek silmenize izin vermez.
CTRL + SHIFT + ESC
Sadece programı kaldırmak yetmez. Virüs, yeniden dirilmek için kalıntılarını gizli klasörlere saklar. Oyun bilgisayarına virüs bulaşan Tarık, bu gizli sığınağı bulmak için şu yöntemi izler:
Windows Tuşu + R
%localappdata%
SHIFT + DELETE
Virüsler, masaüstünüzdeki gerçek Google Chrome ikonlarını da zehirler.
"C:\Program Files\...\chrome.exe"
[http://tuhaf-bir-site.com](http://tuhaf-bir-site.com)
Manuel temizliği bitirdikten sonra sistemde gizlenen görünmez kayıt defteri (Registry) anahtarlarını temizlemek için profesyonel bir tarama şarttır. Cihazınıza piyasada rüştünü ispatlamış, Malware (Zararlı Yazılım) tespit yeteneği yüksek güvenilir bir antivirüs programı indirin. İnternet bağlantınızı keserek (Çevrimdışı modda) bir “Tam Sistem Taraması” (Full Scan) başlatın ve bulunan tüm tehditleri karantinaya alıp silin. Bilgisayarınızı yeniden başlattığınızda sisteminiz %100 temizlenmiş olacaktır.
Chromium virüsü ve benzeri tarayıcı korsanları, teknolojik olarak aşılması imkansız sistem açıkları (Zero-day) bularak bilgisayarınıza sızmazlar; onlar doğrudan insan dikkatsizliğini (Sosyal Mühendislik) hedeflerler.
Kurumsal bir firmada çalışan Ceyhun, daha önce yaşadığı virüs krizinden ders alarak dijital hijyen kurallarını hayatının merkezine koyar. Ceyhun artık indireceği her yazılımı sadece o yazılımın kendi resmi (Orijinal) web sitesinden indirir. İndirme ve kurulum aşamalarında karşılaştığı pencerelerde asla körü körüne “İleri” tuşuna basmaz; mutlaka “Özel Kurulum” (Custom Install) seçeneğini seçerek arka planda nelerin kurulmaya çalışıldığını denetler. Web tarayıcısına güvenilir bir reklam engelleyici (Ad-blocker) kurarak sahte indirme butonlarının önüne geçer.
Unutmayın; internet dünyasında karşınıza çıkan “Bedava”, “Hemen İndir”, “Cihazınız Tehlikede” gibi yanıp sönen devasa butonların arkasında genellikle mavi logolu sinsi tuzaklar gizlidir. Bilgisayarınızın sağlığı, antivirüs programlarından önce sizin dijital farkındalığınıza ve kurulum ekranlarındaki dikkatli gözlerinize emanettir. Bilinçli tıklayın, güvende kalın.