Bellek nedir, ne işe yarar ve nasıl çalışır? Bellek birimleri, türleri ve çeşitleri nelerdir

Bellek terimi, teknolojik cihazlarda sık sık karşınıza çıkabilmektedir. Bellekler depolama aracı olarak bilinmektedirler. bilgisayarın hızlı bir şekilde ulaşması gereken komutlar ve veriler için elektronik saklama yeri olarak açıklanabilmektedir. Bir teknolojik cihazın en önemli ihtiyaçlarından biri olan bellek birimleri farklı çeşitlere ayrılmaktadırlar.

Bellek Nedir?

Bellek, teknolojik cihazlarda bulunan bir depolama birimidir. Cihazların çeşitli programların çalıştırdığı, geçici veya kalıcı bilgilerin depolandığı hafıza alanları olarak tanımlanabilmektedir. Bellek, teknolojik cihazların en temel işlevlerinden biridir. Bellek olmadan teknolojik cihazlar düzgün bir şeklide çalışamaz. Bellek ayrıca işletim sistemi, donanım ve yazılım tarafından da kullanılmaktadır.

Bellekler farklı türlere ayrılabilir. Teknolojik cihazların içerisinde stabil olarak yerleştirilen bellekler dahili bellek olarak adlandırılır. Harici bellekler ise istenilen zamanda dışarıdan takılabilen ve taşınabilen belleklerdir. Tüm belleklerin depolama alanları ve hızları değişiklik gösterebilmektedir. Bilgisayarınızın hafızası dolduysa harici bir bellek takıp depolama alanını yükseltebilirsiniz.

Bellek Ne İşe Yarar?

Bellek bir teknolojik cihazın içerisinde bulunması gereken en temel birimdir. Bellek, cihaz içerisinde yapılan herhangi bir işlevi beynine yani depolama alanına kaydeder ve silinene kadar depolama alanı içerisinde kalır. Bir teknolojik cihazın bellek olmadan çalışması mümkün değildir. Bunun sebebi, içerisinde bulunan işletim sisteminin belleğe kaydedilmesidir.

Bellek Türleri Nelerdir?

Bellek türleri kalıcı ve geçici bellek olarak ikiye ayrılır. Kalıcı bellek, depoladığı bilgileri sürekli hafızasında tutan bellek türüdür. Cihaz kapandığında veya elektrik kesildiğinde bile içerisindeki bilgiler silinmez.

Geçici bellek ise, kalıcı belleğin tam aksine içerisindeki bilgileri siler. Cihaz kapandığında veya elektrik kesildiğinde içerisindeki bilgiler olduğu gibi silinir. Sisteme elektrik verildiği anda tekrardan çalışmaya başlar.

Bellek Çeşitleri Nelerdir?

ROM (Sadece Okunur Bellek – Read Only Memory)

ROM üretici firma tarafından hazırlanan ve üzerinde hiçbir değişiklik yapılamayan bellek çeşididir. Bilgisayardaki programların ve dosyaların depolandığı ve yalnızca okunabilen bellek çeşididir. Kalıcı bellek olduğundan dolayı, cihaz kapanırsa ve elektrik kesilse bile veriler silinmez.

RAM (Random Access Memory – Rasgele Erişimli Bellek)

RAM bellekler ana hafıza olarak ifade edilebilir. Programların ve verilerin geçici olarak saklanmasını sağlayan bellek çeşididir. İçerisine bilgilerin yazılması ve bu bilgilere istenilen zamanda ulaşılabilmesi için tasarlanmıştır. RAM geçici bellek olarak bilinir, elektrik kesildiğinde ve cihaz kapandığı anda içerisinde bulunan tüm bilgiler silinir.

İki çeşit RAM tipi vardır. Bunlardan biri DRAM (Dinamik RAM) diğeri ise SRAM (Statik RAM).

DRAM (Dinamik RAM)

Günümüz bilgisayarların kullanılan en popüler bellek çeşididir. Bu tür belleklerde veri saklamak için elektrik yükleri gereklidir. Sürekli değişken yapıya sahiptirler ve periyodik olarak şarj edilirler.

SRAM (Statik RAM)

Statik ram elektrik akışı olduğu sürece içerisindeki bilgileri saklayan bir bellek çeşididir. DRAM türünden farklı olarak verileri sürekli günceller. Genel olarak bilgisayarların ön belleğinde kullanılırlar.

PROG (Pragramme Read Only Memory – Programlanabilir Salt Okunur Bellek)

Temel olarak ROM bellek türüyle aynı özellikleri taşır. Ancak bu bellek türü yalnızca bir kez programlanabilir. Programlandıktan sonra içerisindeki bilgiler değiştirilemez ve silinemez.

EPROM (Erasable Programmable Read Only Memory – Silinebilir Salt Okunur Bellek) 

EPROM genel olarak, PROG bellek tipine benzer. İkisini ayıran en temel nokta, EPROM bellek türü programlandıktan sonra defalarca değiştirilebilir ve silinebilir olmasıdır. Güç kaybı ve elektrik kesilmesi durumunda veriler kaybolmaz.

Flash Bellek

Flash bellekler oldukça hızlı ve dayanıklıdırlar. Yeniden yazılabilme ve kararlı bir yapıya sahip oldukları için sıklıkla tercih edilen harici depolama birimidir. Güç ve elektrik kesilse bile içerisindeki bilgiler silinmez. Oldukça popüler bellek türü olan Flash bellek, pek çok alanda tercih edilebiliyor.