<\/span><\/h3>\n\n\n\nFail2ban<\/strong>, sunuculara y\u00f6nelik Kaba Kuvvet (Brute Force) sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131 tespit etmek ve engellemek amac\u0131yla Python programlama dili ile yaz\u0131lm\u0131\u015f a\u00e7\u0131k kaynakl\u0131 bir g\u00fcvenlik yaz\u0131l\u0131m\u0131d\u0131r. Kendisi do\u011frudan bir “G\u00fcvenlik Duvar\u0131” (Firewall) de\u011fildir; sunucunuzda zaten var olan iptables, UFW, Firewalld veya nftables gibi g\u00fcvenlik duvar\u0131 y\u00f6neticileriyle entegre \u00e7al\u0131\u015fan bir “m\u00fcdahale” \u00e7er\u00e7evesidir.<\/p>\n\n\n\n<\/span>\u00c7al\u0131\u015fma Mant\u0131\u011f\u0131 (Arka Plan Mimarisi)<\/span><\/h4>\n\n\n\nFail2ban’\u0131n temel \u00e7al\u0131\u015fma prensibi “okuma, e\u015fle\u015ftirme ve yasaklama” d\u00f6ng\u00fcs\u00fcne dayan\u0131r:<\/p>\n\n\n\n
\nG\u00fcnl\u00fck (Log) Okuma:<\/strong> Sunucunuzdaki servisler (SSH, Nginx, Apache, Postfix vb.) her bir ba\u011flant\u0131 denemesini g\u00fcnl\u00fck dosyalar\u0131na (log files) yazar. \u00d6rne\u011fin, ba\u015far\u0131s\u0131z bir SSH giri\u015fi \/var\/log\/auth.log<\/code> dosyas\u0131na kaydedilir. Fail2ban bu dosyalar\u0131 saniye saniye canl\u0131 olarak takip eder.<\/li>\n\n\n\nD\u00fczenli \u0130fade (Regex) E\u015fle\u015ftirme:<\/strong> Sistem, i\u00e7erisinde bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 y\u00fczlerce “Filtre” (Filter) sayesinde, log dosyalar\u0131ndaki \u015f\u00fcpheli hareketleri arar. “Failed password for root from 192.168.1.50” gibi bir sat\u0131r g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcnde buradaki IP adresini c\u0131mb\u0131zla \u00e7eker.<\/li>\n\n\n\nTetiklenme ve Yasaklama (Ban):<\/strong> E\u011fer ayn\u0131 IP adresi, sizin belirledi\u011finiz s\u00fcre zarf\u0131nda (\u00f6rne\u011fin 10 dakika i\u00e7inde) belirledi\u011finiz s\u0131n\u0131r kadar (\u00f6rne\u011fin 5 kez) hatal\u0131 giri\u015f yaparsa, Fail2ban an\u0131nda harekete ge\u00e7er. Sunucunun g\u00fcvenlik duvar\u0131na yeni bir kural ekleyerek o IP adresini belirli bir s\u00fcreli\u011fine (veya kal\u0131c\u0131 olarak) tamamen engeller. S\u00fcre doldu\u011funda ise IP adresini g\u00fcvenlik duvar\u0131ndan silerek (Unban) eri\u015fime tekrar a\u00e7ar.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<\/span>Fail2ban Neden Hayati Bir \u00d6neme Sahiptir?<\/span><\/h3>\n\n\n\nBir sistem y\u00f6neticisi olan Tolga<\/strong>, y\u00f6netti\u011fi e-ticaret sunucusunun geceleri neden a\u015f\u0131r\u0131 CPU t\u00fcketti\u011fini ara\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131nda, log dosyalar\u0131nda saniyede 500 adet ba\u015far\u0131s\u0131z SSH giri\u015f denemesi yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 fark eder. \u015eifresi \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc (\u00f6rne\u011fin 32 karakterli karma\u015f\u0131k bir anahtar) olsa bile, sunucunun her bir ba\u015far\u0131s\u0131z denemeye yan\u0131t vermek i\u00e7in harcad\u0131\u011f\u0131 efor, sistemi fel\u00e7 etmektedir.<\/p>\n\n\n\nFail2ban kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131zda:<\/p>\n\n\n\n
\nKaynak T\u00fcketimi S\u0131f\u0131rlan\u0131r:<\/strong> Sald\u0131rgan\u0131n IP adresi g\u00fcvenlik duvar\u0131 seviyesinde (Network Layer) engellendi\u011fi i\u00e7in, gelen istekler sunucu yaz\u0131l\u0131m\u0131na (SSH daemon veya Web Sunucusu) hi\u00e7 ula\u015fmadan do\u011frudan a\u011f kart\u0131nda reddedilir (Drop). Bu, sunucunun an\u0131nda rahatlamas\u0131n\u0131 sa\u011flar.<\/li>\n\n\n\nOtomasyon Sayesinde Uyku \u00c7ekebilirsiniz:<\/strong> Binlerce farkl\u0131 IP adresini manuel olarak engelleyemezsiniz. Fail2ban, 7\/24 uyumadan bu i\u015fi sizin yerinize dinamik olarak yapar.<\/li>\n\n\n\nHedef K\u00fc\u00e7\u00fclt\u00fcrs\u00fcn\u00fcz:<\/strong> Sald\u0131rgan botlar, genellikle birka\u00e7 engellemeden sonra o IP adresinin korumal\u0131 oldu\u011funu (tarpit veya fail2ban arkas\u0131nda oldu\u011funu) anlar ve kaynak israf etmemek i\u00e7in sunucunuzu tarama listelerinden \u00e7\u0131kar\u0131rlar.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<\/span>Ad\u0131m Ad\u0131m Fail2ban Kurulumu<\/span><\/h3>\n\n\n\nFail2ban, neredeyse t\u00fcm pop\u00fcler Linux da\u011f\u0131t\u0131mlar\u0131n\u0131n resmi paket depolar\u0131nda bulunur. Kurulumu olduk\u00e7a basittir.<\/p>\n\n\n\n
Ubuntu \/ Debian Tabanl\u0131 Sistemler \u0130\u00e7in:<\/strong> \u00d6ncelikle paket depolar\u0131n\u0131 g\u00fcncelleyin ve yaz\u0131l\u0131m\u0131 kurun:<\/p>\n\n\n\nBash<\/p>\n\n\n\n
sudo apt update\nsudo apt install fail2ban -y\n<\/code><\/pre>\n\n\n\nAlmaLinux \/ CentOS \/ RHEL Tabanl\u0131 Sistemler \u0130\u00e7in:<\/strong> Bu sistemlerde Fail2ban, EPEL (Extra Packages for Enterprise Linux) deposunda bulunur. Bu nedenle \u00f6nce EPEL’i aktif etmelisiniz:<\/p>\n\n\n\nBash<\/p>\n\n\n\n
sudo dnf install epel-release -y\nsudo dnf install fail2ban -y\n<\/code><\/pre>\n\n\n\nKurulum tamamland\u0131ktan sonra, sunucu yeniden ba\u015flat\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda Fail2ban’\u0131n otomatik olarak \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 i\u00e7in servisi etkinle\u015ftirin ve ba\u015flat\u0131n:<\/p>\n\n\n\n
Bash<\/p>\n\n\n\n
sudo systemctl enable fail2ban\nsudo systemctl start fail2ban\n<\/code><\/pre>\n\n\n\n<\/span>Fail2ban Yap\u0131land\u0131rmas\u0131: En \u0130yi Uygulamalar (Jail Ayarlar\u0131)<\/span><\/h3>\n\n\n\nFail2ban’\u0131n kalbi \/etc\/fail2ban\/<\/code> dizinidir. Bu dizine girdi\u011finizde jail.conf<\/code> ad\u0131nda devasa bir yap\u0131land\u0131rma dosyas\u0131 g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fcz.<\/p>\n\n\n\nAlt\u0131n Kural:<\/strong> Hi\u00e7bir profesyonel sistem y\u00f6neticisi jail.conf<\/code> dosyas\u0131n\u0131 do\u011frudan d\u00fczenlemez. \u00c7\u00fcnk\u00fc yaz\u0131l\u0131m g\u00fcncellendi\u011finde bu dosya \u00fczerine yaz\u0131l\u0131r ve t\u00fcm ayarlar\u0131n\u0131z silinir. Bunun yerine bu dosyan\u0131n bir kopyas\u0131 olan jail.local<\/code> dosyas\u0131n\u0131 olu\u015fturmal\u0131y\u0131z. Fail2ban her zaman .local<\/code> uzant\u0131l\u0131 dosyalar\u0131 \u00f6ncelikli olarak okur.<\/p>\n\n\n\nBash<\/p>\n\n\n\n
sudo cp \/etc\/fail2ban\/jail.conf \/etc\/fail2ban\/jail.local\n<\/code><\/pre>\n\n\n\n\u015eimdi bu jail.local<\/code> dosyas\u0131n\u0131 favori metin d\u00fczenleyicinizle (nano veya vim) a\u00e7\u0131n:<\/p>\n\n\n\nBash<\/p>\n\n\n\n
sudo nano \/etc\/fail2ban\/jail.local\n<\/code><\/pre>\n\n\n\n<\/span>1. Temel [DEFAULT] Parametrelerini Anlamak<\/span><\/h4>\n\n\n\nDosyan\u0131n en \u00fcst k\u0131sm\u0131nda yer alan [DEFAULT]<\/code> b\u00f6l\u00fcm\u00fc, aksini belirtmedi\u011finiz s\u00fcrece sunucudaki t\u00fcm koruma kurallar\u0131 (jails) i\u00e7in ge\u00e7erli olacak evrensel ayarlard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n\nignoreip<\/code> (Beyaz Liste – Whitelist):<\/strong> G\u00fcvenlik uzman\u0131 Cansu<\/strong>, kendi ofis IP adresini buraya eklemedi\u011fi i\u00e7in \u015fifresini birka\u00e7 kez yanl\u0131\u015f girdi\u011finde kendi sunucusundan banlanm\u0131\u015ft\u0131! Bu durumu ya\u015famamak i\u00e7in sabit (statik) bir IP adresiniz varsa buraya eklemelisiniz. \u00d6rnek:<\/em> ignoreip = 127.0.0.1\/8 ::1 198.51.100.45<\/code><\/li>\n\n\n\nbantime<\/code> (Yasaklama S\u00fcresi):<\/strong> Bir IP adresi yakaland\u0131\u011f\u0131nda ne kadar s\u00fcre engelli kalaca\u011f\u0131n\u0131 belirler. “m” (dakika), “h” (saat), “d” (g\u00fcn) cinsinden yaz\u0131labilir. \u00d6rnek:<\/em> bantime = 24h<\/code> (Sald\u0131rgan 24 saat boyunca engellenir). E\u011fer kal\u0131c\u0131 bir ban istiyorsan\u0131z -1<\/code> yazabilirsiniz (Tavsiye edilmez, veritaban\u0131n\u0131 \u015fi\u015firebilir).<\/li>\n\n\n\nfindtime<\/code> (Arama S\u00fcresi) ve maxretry<\/code> (Maksimum Deneme):<\/strong> Fail2ban’\u0131n tetiklenme \u015fart\u0131d\u0131r. \u00d6rnek:<\/em> findtime = 10m<\/code> ve maxretry = 5<\/code> olarak ayarlanm\u0131\u015fsa; bu, “Bir IP adresi son 10 dakika i\u00e7inde 5 kez kural ihlali yaparsa onu banla” anlam\u0131na gelir.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<\/span>2. Servislere \u00d6zel Kurallar\u0131 Aktifle\u015ftirme (Jails)<\/span><\/h4>\n\n\n\nAyn\u0131 jail.local<\/code> dosyas\u0131n\u0131n a\u015fa\u011f\u0131lar\u0131na do\u011fru indi\u011finizde [sshd]<\/code>, [nginx-http-auth]<\/code>, [postfix]<\/code> gibi ba\u015fl\u0131klar g\u00f6receksiniz. Bunlara “Jail” (Hapishane) denir. Bir servisi korumaya almak i\u00e7in o ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n alt\u0131na enabled = true<\/code> yazman\u0131z yeterlidir.<\/p>\n\n\n\n\u00d6rnek bir SSH (sshd) Korumas\u0131 Yap\u0131land\u0131rmas\u0131:<\/strong><\/p>\n\n\n\nIni, TOML<\/p>\n\n\n\n
[sshd]\nenabled = true\nport = ssh\nlogpath = %(sshd_log)s\nbackend = %(sshd_backend)s\nmaxretry = 3\nbantime = 48h\n<\/code><\/pre>\n\n\n\nYukar\u0131daki ayar ile SSH servisi i\u00e7in \u00f6zel bir kural tan\u0131mlad\u0131k: Varsay\u0131lan (default) ayarlar\u0131 ezerek, SSH i\u00e7in sadece 3 hata hakk\u0131 tan\u0131d\u0131k ve ban s\u00fcresini 48 saate \u00e7\u0131kard\u0131k. De\u011fi\u015fiklikleri kaydettikten sonra servisi yeniden ba\u015flatmal\u0131s\u0131n\u0131z: sudo systemctl restart fail2ban<\/code><\/p>\n\n\n\n<\/span>Fail2ban Sadece SSH \u0130\u00e7in mi Kullan\u0131l\u0131r? (Web G\u00fcvenli\u011fi)<\/span><\/h3>\n\n\n\nFail2ban denildi\u011finde akla ilk SSH portu gelse de, asl\u0131nda log \u00fcreten her t\u00fcrl\u00fc yaz\u0131l\u0131m i\u00e7in \u00f6zel filtreler yazabilirsiniz. Yaz\u0131l\u0131m geli\u015ftirici Ercan<\/strong>, y\u00f6netti\u011fi yo\u011fun trafikli Nginx web sunucusunda g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131\u011f\u0131 tarayan botlardan muzdaripti.<\/p>\n\n\n\nSiber korsanlar, Ercan’\u0131n sunucusunda olmayan sayfalar\u0131 (\u00f6rne\u011fin phpmyadmin aray\u00fczlerini, gizli wp-admin klas\u00f6rlerini) bulmak i\u00e7in s\u00fcrekli istek g\u00f6nderiyor ve Ercan’\u0131n loglar\u0131nda saniyede y\u00fczlerce “404 Not Found” veya “403 Forbidden” hatas\u0131 olu\u015fuyordu.<\/p>\n\n\n\n
Ercan, Fail2ban i\u00e7erisindeki [nginx-botsearch]<\/code> ve [nginx-limit-req]<\/code> jaillerini enabled = true<\/code> yaparak aktif etti. Art\u0131k Fail2ban, Nginx loglar\u0131n\u0131 tar\u0131yor ve s\u00fcrekli var olmayan sayfalara girerek a\u00e7\u0131k arayan zararl\u0131 botlar\u0131n IP adreslerini do\u011frudan G\u00fcvenlik Duvar\u0131 \u00fczerinden engelleyerek web sunucusunun nefes almas\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131yordu.<\/p>\n\n\n\nAyn\u0131 \u015fekilde WordPress siteleriniz i\u00e7in XML-RPC sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131 (wp-login.php) engelleyen \u00f6zel filtreler (regex kurallar\u0131) yazarak, sunucunuzdaki t\u00fcm web sitelerini tek bir merkezden koruma alt\u0131na alabilirsiniz.<\/p>\n\n\n\n
<\/span>Fail2ban Komutlar\u0131 ile Sistemi Y\u00f6netmek<\/span><\/h3>\n\n\n\nFail2ban arka planda sessizce \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken, neler olup bitti\u011fini g\u00f6rmek veya m\u00fcdahale etmek i\u00e7in fail2ban-client<\/code> komut arac\u0131n\u0131 kullan\u0131r\u0131z. Hayat kurtaran temel komutlar \u015funlard\u0131r:<\/p>\n\n\n\n1. Fail2ban’\u0131n Genel Durumunu G\u00f6rmek:<\/strong><\/p>\n\n\n\nBash<\/p>\n\n\n\n
sudo fail2ban-client status\n<\/code><\/pre>\n\n\n\nBu komut, sistemde aktif olan (\u00e7al\u0131\u015fan) t\u00fcm Jail’lerin (sshd, nginx vb.) listesini verir.<\/em><\/p>\n\n\n\n2. Belirli Bir Servisteki Engellemeleri \u0130ncelemek:<\/strong><\/p>\n\n\n\nBash<\/p>\n\n\n\n
sudo fail2ban-client status sshd\n<\/code><\/pre>\n\n\n\nBu komutu yazd\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, SSH servisinde o an itibar\u0131yla ka\u00e7 IP’nin engellendi\u011fini ve bu yasakl\u0131 IP adreslerinin tam listesini a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6rebilirsiniz.<\/em><\/p>\n\n\n\n3. Yanl\u0131\u015fl\u0131kla Engellenen Bir IP Adresinin Ban\u0131n\u0131 Kald\u0131rmak (Unban):<\/strong> Diyelim ki ofisteki i\u015f arkada\u015f\u0131n\u0131z Aylin<\/strong>, \u015fifresini unuttu\u011fu i\u00e7in sisteme giremedi ve Fail2ban onun IP adresini engelledi. Aylin’in i\u015fine devam edebilmesi i\u00e7in onun IP adresini \u015fu komutla manuel olarak listeden \u00e7\u0131karabilirsiniz:<\/p>\n\n\n\nBash<\/p>\n\n\n\n
sudo fail2ban-client set sshd unbanip 198.51.100.45\n<\/code><\/pre>\n\n\n\n(sshd k\u0131sm\u0131n\u0131 hangi servisten banland\u0131ysa onunla de\u011fi\u015ftirebilirsiniz).<\/em><\/p>\n\n\n\n4. Bir IP Adresini Manuel Olarak Yasaklamak (Ban):<\/strong> \u015e\u00fcpheli buldu\u011funuz bir IP’yi kurala tak\u0131lmas\u0131n\u0131 beklemeden do\u011frudan engellemek isterseniz:<\/p>\n\n\n\nBash<\/p>\n\n\n\n
sudo fail2ban-client set sshd banip 203.0.113.10\n<\/code><\/pre>\n\n\n\n<\/span>Sonu\u00e7 ve G\u00fcvenlik Felsefesi<\/span><\/h3>\n\n\n\nSiber g\u00fcvenlik, tek bir tu\u015fa basarak \u00e7\u00f6z\u00fclebilecek sihirli bir kutu de\u011fil, katmanl\u0131 bir savunma sanat\u0131d\u0131r. Fail2ban, bu savunma katmanlar\u0131n\u0131n tart\u0131\u015fmas\u0131z en g\u00fc\u00e7l\u00fc, en hafif ve en az bak\u0131m gerektiren dinamik bariyerlerinden biridir.<\/p>\n\n\n\n
Ancak unutulmamal\u0131d\u0131r ki Fail2ban tek ba\u015f\u0131na bir mucize de\u011fildir. Sunucu g\u00fcvenli\u011finizi ger\u00e7ekten sa\u011flamla\u015ft\u0131rmak istiyorsan\u0131z; Fail2ban kullan\u0131m\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra SSH varsay\u0131lan portunu (22) de\u011fi\u015ftirmeli, “root” kullan\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n do\u011frudan \u015fifreyle giri\u015f yapmas\u0131n\u0131 kapatmal\u0131 (PermitRootLogin no) ve mutlaka RSA\/Ed25519 \u015fifreleme anahtarlar\u0131 (SSH Keys) ile giri\u015f yapmal\u0131s\u0131n\u0131z. Fail2ban ile bu katmanlar\u0131 birle\u015ftirdi\u011finizde, sunucunuz dijital okyanustaki en y\u0131k\u0131c\u0131 kaba kuvvet (Brute Force) f\u0131rt\u0131nalar\u0131na kar\u015f\u0131 bile sars\u0131lmaz bir kaleye d\u00f6n\u00fc\u015fecektir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Dijital d\u00fcnyada yeni bir Linux sunucu (VPS veya Dedicated Server)…<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":23733,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-23732","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel"],"yoast_head":"\n