<\/span><\/h2>\n\n\n\nMySQL’de index<\/strong>, tablo \u00fczerinde arama i\u015flemlerini h\u0131zland\u0131rmak i\u00e7in kullan\u0131lan veri yap\u0131lar\u0131d\u0131r. Bir tabloya index eklendi\u011finde, MySQL belirli s\u00fctunlarda yap\u0131lan arama, s\u0131ralama ve birle\u015ftirme i\u015flemlerini \u00e7ok daha h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015ftirir.<\/p>\n\n\n\n<\/span>Temel Index T\u00fcrleri<\/span><\/h3>\n\n\n\n\nPRIMARY KEY<\/strong>: Her tabloda yaln\u0131zca bir adet olabilir. Benzersiz ve bo\u015f olmayan de\u011ferleri temsil eder.<\/li>\n\n\n\nUNIQUE INDEX<\/strong>: Tekrarlayan de\u011ferleri engeller, her de\u011ferin benzersiz olmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.<\/li>\n\n\n\nFULLTEXT INDEX<\/strong>: Metin arama i\u015flemleri i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r.<\/li>\n\n\n\nCOMPOSITE INDEX<\/strong>: Birden fazla s\u00fctunu kapsayan index yap\u0131s\u0131d\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<\/span>Index Kullan\u0131m\u0131nda Dikkat Edilmesi Gerekenler<\/span><\/h3>\n\n\n\n\nGereksiz index\u2019ler, yazma (INSERT, UPDATE, DELETE) i\u015flemlerinde performans kayb\u0131na yol a\u00e7ar.<\/li>\n\n\n\n Her s\u00fctun i\u00e7in index olu\u015fturmak yerine, s\u0131k kullan\u0131lan sorgulara g\u00f6re stratejik index\u2019ler belirlenmelidir.<\/li>\n\n\n\n EXPLAIN<\/code> komutu kullan\u0131larak hangi sorgular\u0131n index kulland\u0131\u011f\u0131 analiz edilmelidir.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<\/span>EXPLAIN ile Sorgu Analizi Nas\u0131l Yap\u0131l\u0131r?<\/span><\/h2>\n\n\n\nMySQL’de bir sorgunun nas\u0131l y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc analiz etmek i\u00e7in EXPLAIN<\/code> komutu kullan\u0131l\u0131r. Bu komut, sorgunun hangi tablolar\u0131 tarad\u0131\u011f\u0131n\u0131, hangi index’leri kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve s\u0131ralama i\u015flemleri yap\u0131p yapmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterir.<\/p>\n\n\n\nEXPLAIN SELECT * FROM kullanicilar WHERE email = 'ornek@mail.com';\n<\/code><\/pre>\n\n\n\nBu analizle:<\/p>\n\n\n\n
\ntype<\/code> s\u00fctunundan eri\u015fim tipi (\u00f6rne\u011fin ALL<\/code>, index<\/code>, range<\/code>) g\u00f6r\u00fclebilir.<\/li>\n\n\n\nkey<\/code> s\u00fctunu, kullan\u0131lan index’i g\u00f6sterir.<\/li>\n\n\n\nrows<\/code> s\u00fctunu, sorgunun ka\u00e7 sat\u0131r\u0131 tarayaca\u011f\u0131n\u0131 belirtir.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\ntype = ALL<\/code> de\u011feri, tablo taramas\u0131 yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterir ve performans a\u00e7\u0131s\u0131ndan ka\u00e7\u0131n\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<\/span>SQL Sorgular\u0131n\u0131 H\u0131zland\u0131rma Teknikleri<\/span><\/h2>\n\n\n\n<\/span>1. Gereksiz S\u00fctunlardan Ka\u00e7\u0131n\u0131n<\/span><\/h3>\n\n\n\nT\u00fcm s\u00fctunlar\u0131 \u00e7a\u011f\u0131ran SELECT *<\/code> yerine sadece gerekli s\u00fctunlar belirtilmelidir.<\/p>\n\n\n\nSELECT ad, soyad FROM kullanicilar WHERE durum = 'aktif';\n<\/code><\/pre>\n\n\n\n<\/span>2. WHERE \u015eartlar\u0131n\u0131 Do\u011fru Kullan\u0131n<\/span><\/h3>\n\n\n\nSorgularda WHERE \u015fartlar\u0131, filtreleme yaparak sorgunun tarayaca\u011f\u0131 sat\u0131r say\u0131s\u0131n\u0131 azalt\u0131r. S\u0131k kullan\u0131lan filtre s\u00fctunlar\u0131na index eklenmesi \u00f6nerilir.<\/p>\n\n\n\n
<\/span>3. JOIN Kullan\u0131m\u0131nda Dikkatli Olun<\/span><\/h3>\n\n\n\nJOIN i\u015flemleri \u00f6zellikle b\u00fcy\u00fck tablolar \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken performans sorunlar\u0131na neden olabilir.<\/p>\n\n\n\n
\nJoin yap\u0131lacak s\u00fctunlar\u0131n her iki tabloda da index\u2019li olmas\u0131 \u00f6nemlidir.<\/li>\n\n\n\n LEFT JOIN<\/code> yerine m\u00fcmk\u00fcnse INNER JOIN<\/code> tercih edilmelidir.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<\/span>4. LIMIT ve OFFSET Kullan\u0131m\u0131na Dikkat<\/span><\/h3>\n\n\n\nB\u00fcy\u00fck veri k\u00fcmesinde LIMIT 100000 OFFSET 0<\/code> gibi sorgular veritaban\u0131n\u0131 zorlayabilir. Bunun yerine “id ile sayfalama” gibi alternatifler tercih edilebilir.<\/p>\n\n\n\nSELECT * FROM kayitlar WHERE id > 100000 LIMIT 100;\n<\/code><\/pre>\n\n\n\n<\/span>5. Alt Sorgular Yerine JOIN Kullan\u0131m\u0131<\/span><\/h3>\n\n\n\nAlt sorgular (subqueries) yerine JOIN ifadeleri daha performansl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fabilir.<\/p>\n\n\n\n
-- Yava\u015f Sorgu\nSELECT * FROM urunler WHERE kategori_id IN (SELECT id FROM kategoriler WHERE aktif = 1);\n\n-- Daha H\u0131zl\u0131 Sorgu\nSELECT u.* FROM urunler u JOIN kategoriler k ON u.kategori_id = k.id WHERE k.aktif = 1;\n<\/code><\/pre>\n\n\n\n<\/span>MySQL Yap\u0131land\u0131rmas\u0131 ile Performans Art\u0131rma<\/span><\/h2>\n\n\n\nVeritaban\u0131 ayarlar\u0131n\u0131n optimize edilmesi performansa do\u011frudan katk\u0131 sa\u011flar. A\u015fa\u011f\u0131da baz\u0131 \u00f6nemli yap\u0131land\u0131rmalar yer almaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
<\/span>1. query_cache_size<\/span><\/h3>\n\n\n\nQuery cache \u00f6zelli\u011fi aktifse, tekrar eden sorgular bellekte saklanarak daha h\u0131zl\u0131 yan\u0131t verilir. Ancak modern MySQL s\u00fcr\u00fcmlerinde bu \u00f6zellik kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r veya devre d\u0131\u015f\u0131d\u0131r. MariaDB gibi sistemlerde h\u00e2len kullan\u0131labilir.<\/p>\n\n\n\n
<\/span>2. innodb_buffer_pool_size<\/span><\/h3>\n\n\n\nInnoDB motoru kullanan sistemlerde bu parametre, veritaban\u0131 tablolar\u0131n\u0131n bellekte tutulmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Genellikle fiziksel belle\u011fin %60-70\u2019i kadar ayarlan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
<\/span>3. tmp_table_size ve max_heap_table_size<\/span><\/h3>\n\n\n\nGe\u00e7ici tablolar bellekte tutuluyorsa daha h\u0131zl\u0131 i\u015flem yap\u0131l\u0131r. Bu parametrelerin art\u0131r\u0131lmas\u0131, karma\u015f\u0131k sorgularda performans\u0131 iyile\u015ftirir.<\/p>\n\n\n\n
<\/span>Yava\u015f Sorgu Loglar\u0131 ile Performans Takibi<\/span><\/h2>\n\n\n\nMySQL\u2019in yava\u015f sorgu g\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc \u00f6zelli\u011fi sayesinde, belirli s\u00fcrenin \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fan SQL ifadeleri kaydedilir. Bu kay\u0131tlar analiz edilerek darbo\u011faz yaratan sorgular tespit edilebilir.<\/p>\n\n\n\n
Aktif Etmek \u0130\u00e7in:<\/strong><\/p>\n\n\n\n[mysqld]\nslow_query_log = 1\nslow_query_log_file = \/var\/log\/mysql-slow.log\nlong_query_time = 2\n<\/code><\/pre>\n\n\n\nBu yap\u0131land\u0131rma ile 2 saniyeden uzun s\u00fcren t\u00fcm sorgular log dosyas\u0131na kaydedilecektir.<\/p>\n\n\n\n
<\/span>Veritaban\u0131 Normalizasyonu ve Performansa Etkisi<\/span><\/h2>\n\n\n\nNormalizasyon, veri tekrar\u0131n\u0131 \u00f6nlerken veri b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc sa\u011flar. Ancak a\u015f\u0131r\u0131 normalizasyon, fazla say\u0131da JOIN i\u015flemine neden olarak performans\u0131 olumsuz etkileyebilir. Kritik uygulamalarda performans ve veri b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc dengesi kurulmal\u0131, gerekirse denormalizasyon tercih edilmelidir.<\/p>\n\n\n\n
<\/span>Sonu\u00e7<\/span><\/h2>\n\n\n\nMySQL performans optimizasyonu, sadece donan\u0131m de\u011fil; sorgu yaz\u0131m\u0131, indeksleme, yap\u0131land\u0131rma ve izleme gibi bir\u00e7ok katmanda uygulanmas\u0131 gereken bir s\u00fcre\u00e7tir. \u00d6zellikle do\u011fru index kullan\u0131m\u0131<\/strong>, EXPLAIN ile analiz<\/strong>, yava\u015f sorgular\u0131n tespiti<\/strong> ve sunucu yap\u0131land\u0131rmalar\u0131n\u0131n optimize edilmesi<\/strong> gibi ad\u0131mlar performans \u00fczerinde do\u011frudan etkili olur.<\/p>\n\n\n\nY\u00fcksek performansl\u0131 bir veritaban\u0131 yap\u0131s\u0131 kurmak ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir hale getirmek i\u00e7in periyodik analizler yap\u0131lmal\u0131, sorgular d\u00fczenli olarak g\u00f6zden ge\u00e7irilmelidir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Veritaban\u0131 performans\u0131, y\u00fcksek trafikli uygulamalarda sistemin s\u00fcreklili\u011fi ve verimlili\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan…<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":23199,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-23190","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-sunucu"],"yoast_head":"\n